Riskni qanday o‘lchash va boshqarish mumkin?
Qarz olish-berish, umuman, qarz bilan ishlashda eng e’tibor berish kerak bo’lgan jixatlaridan biri aynan risk (xavf) masalasidir. Risk menejment juda ham keng va chuqur soha bo’lsada, mutaxassis bo’lmaganlar ham boshlang’ich bilimlarni o’rganib qo’yishi mumkin. Masalan:
Riskni o’lchash
Qilayotgan ishingizning o’xshamaslik extimimoli qancha? O’xshamagan taqdirda siz qancha yo’qotishga tayyorsiz (risk limit)? Shu kabi savollarga javob topish riskni pasaytirishga yordam beradi. Riskni butunlay yo’qotib bo’lmaydi. Faqat unga tayyorlanish va himoyalanish mumkin:
Difersifikatsiya - Bo’lish
Hamma pulini bir joyga qo’yish, bu xuddi hamma tuxumni bir savatga solishdek gap. Agar savat qo’ldan tushib ketsa tuxumlarning hammasi sinadi. Yaxshisi tuxumlarni diversifikatsiya, ya’ni bir nechta savatlarga bo’lib solish kerak. Shunda bir savat tushsa ham, qolganlari sinmaydi. Pul ham shunday: bitta katta biznesga hamma pulni tikkandan ko’ra, turli mayda sarmoya yoki bizneslarga teng taqsimlash riskni ancha kamaytiradi.
Undan tashqari, risk uchun oldindan tayyorgarlik ko’rib, “extiyot yostiqchasi” yasab qo’yish kerak bo’ladi. Ya’ni, favqulotda holatlar, yo’qotishlarni yengillashtirish uchun jamg’armalar, hedging usullaridan foydalanish mumkin.
@puldangapir
Qarz olish-berish, umuman, qarz bilan ishlashda eng e’tibor berish kerak bo’lgan jixatlaridan biri aynan risk (xavf) masalasidir. Risk menejment juda ham keng va chuqur soha bo’lsada, mutaxassis bo’lmaganlar ham boshlang’ich bilimlarni o’rganib qo’yishi mumkin. Masalan:
Riskni o’lchash
Qilayotgan ishingizning o’xshamaslik extimimoli qancha? O’xshamagan taqdirda siz qancha yo’qotishga tayyorsiz (risk limit)? Shu kabi savollarga javob topish riskni pasaytirishga yordam beradi. Riskni butunlay yo’qotib bo’lmaydi. Faqat unga tayyorlanish va himoyalanish mumkin:
Difersifikatsiya - Bo’lish
Hamma pulini bir joyga qo’yish, bu xuddi hamma tuxumni bir savatga solishdek gap. Agar savat qo’ldan tushib ketsa tuxumlarning hammasi sinadi. Yaxshisi tuxumlarni diversifikatsiya, ya’ni bir nechta savatlarga bo’lib solish kerak. Shunda bir savat tushsa ham, qolganlari sinmaydi. Pul ham shunday: bitta katta biznesga hamma pulni tikkandan ko’ra, turli mayda sarmoya yoki bizneslarga teng taqsimlash riskni ancha kamaytiradi.
Undan tashqari, risk uchun oldindan tayyorgarlik ko’rib, “extiyot yostiqchasi” yasab qo’yish kerak bo’ladi. Ya’ni, favqulotda holatlar, yo’qotishlarni yengillashtirish uchun jamg’armalar, hedging usullaridan foydalanish mumkin.
@puldangapir