Устоз-шогирд савол-жавоблари
Донишманд – баққолнинг дўконига ўхшайди: борини индамайгина кўрсатади қўяди, нодон эса лашкар ноғорасининг ўзи: овози баланду ичи бўм-бўш ва ғариб.
Саъдий Шерозий.
Дедим:
- Инсон ким?
Деди:
- Умри давомида ўзини тушунишга ҳаракат қиладиган онгли мавжудот.
Дедим:
- Бу не маънидир?
Деди:
- Инсон улғайгани сайин ақл ва тафаккури мукаммаллашиб, хатти-ҳаракати мураккаблашадиган, шу билан бирга, хулқи ва одоби гўзаллашиб, ботинан юксалиб боргучи зотдир.
Дедим:
- Ҳар бир мавжудод муҳтож бўлган нарса недур?
Деди:
- Меҳр ва эътибор.
Дедим:
- Кўздан ҳам ўткирроқ нарса-чи?
Деди:
- Инсонларнинг “қалб кўзи”.
Дедим:
- Тубсиз уммондан-да чексиз-чегарасиз нима?
Деди:
- Кишининг қалби. Чунки одам шу билан тирик. Ватан, ор-номус, меҳр-оқибат, севги-муҳаббат каби покиза туйғулар фақат қалб орқалигина ифода этилади, унга жо бўлади.
Дедим:
- Инсон қалбининг қудрати нимада?
Деди:
- Асосан, икки нарсада: у ҳеч бир теҳника кўтара олмайдиган ҳаётнинг шодлик ва ғамдан иборат юкини кўтариб юриш қувватига эга; ҳар қандай кучни ботиндан – ўзидан олади.
Дедим:
- Дунёга келишдан асл мақсад недур?
Деди:
- Яратган инояти ила ҳаёт юклайдиган масъулиятни ўз зиммасига олмоқ ва уни шараф билан адо этмоқ.
Дедим:
- Нима инсонни ёлғизликка маҳкум этади?
Деди:
- Ўзининг ҳечкимга керак бўлмай қолганини ҳис этиши.
Дедим:
- Ҳаёт нима?
Деди:
- Кишиларнинг бутун амаллари битилган, хоҳласа-хоҳламаса, ҳар куни бир варағи йиртиб олинадиган умр дафтари.
Дедим:
- Қалб амри нима?
Деди:
- Дилдан отилиб чиққат садо.
Дедим:
- Нимани баҳолаб бўлмайди?
Деди:
- Эзгу амални, камтарликни, садоқатни...
Дедим:
- Эзгу амал нима?
Деди:
- Қалб, тафаккур ва вужут муштараклигида амалга оширилган ҳаракат.
Дедим:
- Инсондан нима қолади?
Деди:
- Ўчмас из... агар у инсондек яшаган бўлса.
Дедим:
- Ор нима, номус нима?
Деди:
- Инсонларга эт ила тирноқ каби ажралмас олий фазилатдир.
Дедим:
- Дунё нима?
Деди:
- Қувса қочадиган, қочса қувадиган, ҳеч қачон тўйиб бўлмайдиган, ҳеч қачон дўстлик қилмайдиган бевафо ёр.
Дедим:
- Севги нима?
Деди:
- Бировга бериб бўлмайдиган, пулга топилмайдиган, фақат дил амрига қулоқ соладиган нодир туйғу.
Дедим:
- Бешикнинг тобутдан фарқи нимада?
Деди:
- Биринчисига фаришта мисол гўдак ётқизилса, иккинчисига бутун гуноҳи савобларга тўла амаллар эгаси ётқизилади...
Дедим:
- Ухлашлиги-чи?
Деди:
- Иккисига ҳам ётқизилган ўша жонзот ҳеч бир қийинчиликсиз сиғади....
Дедим:
- Хотин ким?
Деди:
- Хонадоннинг маликас: яхши бўлса – ҳаётинг жаннати, ёмон бўлса... ҳаётинг дўзахи.
Дедим:
- Инсоннинг умридаги “ямоқ”лар нималар?
Деди:
- Унинг қалб жароҳатлари....
Дедим:
- Дунёни нима ларзага солади?
Деди:
- Мурғак қалбнинг изтироби, мазлумниг чеккан ноласи, бедаво дардга чалинган беморнинг оҳу фарёди...
Дедим:
- Меҳр- оқибат нима ?
Деди:
- Инсонни инсон даражасида ушлаб тургувчи улуғ фазилат.
Дедим:
- Инсонга ҳамиша камлик қиладиган ҳислатлар нималар?
Деди:
- Улар, асосан, учта: билим, одоб, фахму-фаросат.
Дедим:
- Уларга эришиш йўллари қандай?
Деди:
- Билимга киши ўз меҳнати орқали эришади, одобга - билим, ота-она ва устозлар кўмагида эришилади. Фохм-фаросат фақатгина ато этилади!
Дедим:
- Кишилар ботинан бир-бирлари билан нимада фарқланади?
Деди:
- Уч нарсада: дилда, тилда, амалда.
Дедим:
- Зоҳиран-чи?
Деди:
- Беш нарсада: ёш, ақл, вазн, бўй ва жинсда.
Дедим:
- Дўстликга нимани тиласам энг катта яхшилик тилаган бўламан?
Деди:
- Соғлиқ, Садоқат ва Саодатни!
Дедим:
- Дунёда инсон учун энг қўрқинчли нарса нима?
Деди:
- Халқ нафратига учраб, виждон азобида қолиш!
Дедим:
- Қачон инсонлар ўртасида ўзаро тотувлик, иноқлик юзага келади?
Деди:
- Қачонки уларнинг айтган сўзлари қалбларида ҳам уйғунликни пайдо қилса...
Дедим:
- Кўпчиликда мавжуд бўлган нуқсон нима?
Деди:
- Ўзининг ақллилигини бошқаларга кўрсатишга интилиш...
@Jaloliddinrumiyy🍃
Донишманд – баққолнинг дўконига ўхшайди: борини индамайгина кўрсатади қўяди, нодон эса лашкар ноғорасининг ўзи: овози баланду ичи бўм-бўш ва ғариб.
Саъдий Шерозий.
Дедим:
- Инсон ким?
Деди:
- Умри давомида ўзини тушунишга ҳаракат қиладиган онгли мавжудот.
Дедим:
- Бу не маънидир?
Деди:
- Инсон улғайгани сайин ақл ва тафаккури мукаммаллашиб, хатти-ҳаракати мураккаблашадиган, шу билан бирга, хулқи ва одоби гўзаллашиб, ботинан юксалиб боргучи зотдир.
Дедим:
- Ҳар бир мавжудод муҳтож бўлган нарса недур?
Деди:
- Меҳр ва эътибор.
Дедим:
- Кўздан ҳам ўткирроқ нарса-чи?
Деди:
- Инсонларнинг “қалб кўзи”.
Дедим:
- Тубсиз уммондан-да чексиз-чегарасиз нима?
Деди:
- Кишининг қалби. Чунки одам шу билан тирик. Ватан, ор-номус, меҳр-оқибат, севги-муҳаббат каби покиза туйғулар фақат қалб орқалигина ифода этилади, унга жо бўлади.
Дедим:
- Инсон қалбининг қудрати нимада?
Деди:
- Асосан, икки нарсада: у ҳеч бир теҳника кўтара олмайдиган ҳаётнинг шодлик ва ғамдан иборат юкини кўтариб юриш қувватига эга; ҳар қандай кучни ботиндан – ўзидан олади.
Дедим:
- Дунёга келишдан асл мақсад недур?
Деди:
- Яратган инояти ила ҳаёт юклайдиган масъулиятни ўз зиммасига олмоқ ва уни шараф билан адо этмоқ.
Дедим:
- Нима инсонни ёлғизликка маҳкум этади?
Деди:
- Ўзининг ҳечкимга керак бўлмай қолганини ҳис этиши.
Дедим:
- Ҳаёт нима?
Деди:
- Кишиларнинг бутун амаллари битилган, хоҳласа-хоҳламаса, ҳар куни бир варағи йиртиб олинадиган умр дафтари.
Дедим:
- Қалб амри нима?
Деди:
- Дилдан отилиб чиққат садо.
Дедим:
- Нимани баҳолаб бўлмайди?
Деди:
- Эзгу амални, камтарликни, садоқатни...
Дедим:
- Эзгу амал нима?
Деди:
- Қалб, тафаккур ва вужут муштараклигида амалга оширилган ҳаракат.
Дедим:
- Инсондан нима қолади?
Деди:
- Ўчмас из... агар у инсондек яшаган бўлса.
Дедим:
- Ор нима, номус нима?
Деди:
- Инсонларга эт ила тирноқ каби ажралмас олий фазилатдир.
Дедим:
- Дунё нима?
Деди:
- Қувса қочадиган, қочса қувадиган, ҳеч қачон тўйиб бўлмайдиган, ҳеч қачон дўстлик қилмайдиган бевафо ёр.
Дедим:
- Севги нима?
Деди:
- Бировга бериб бўлмайдиган, пулга топилмайдиган, фақат дил амрига қулоқ соладиган нодир туйғу.
Дедим:
- Бешикнинг тобутдан фарқи нимада?
Деди:
- Биринчисига фаришта мисол гўдак ётқизилса, иккинчисига бутун гуноҳи савобларга тўла амаллар эгаси ётқизилади...
Дедим:
- Ухлашлиги-чи?
Деди:
- Иккисига ҳам ётқизилган ўша жонзот ҳеч бир қийинчиликсиз сиғади....
Дедим:
- Хотин ким?
Деди:
- Хонадоннинг маликас: яхши бўлса – ҳаётинг жаннати, ёмон бўлса... ҳаётинг дўзахи.
Дедим:
- Инсоннинг умридаги “ямоқ”лар нималар?
Деди:
- Унинг қалб жароҳатлари....
Дедим:
- Дунёни нима ларзага солади?
Деди:
- Мурғак қалбнинг изтироби, мазлумниг чеккан ноласи, бедаво дардга чалинган беморнинг оҳу фарёди...
Дедим:
- Меҳр- оқибат нима ?
Деди:
- Инсонни инсон даражасида ушлаб тургувчи улуғ фазилат.
Дедим:
- Инсонга ҳамиша камлик қиладиган ҳислатлар нималар?
Деди:
- Улар, асосан, учта: билим, одоб, фахму-фаросат.
Дедим:
- Уларга эришиш йўллари қандай?
Деди:
- Билимга киши ўз меҳнати орқали эришади, одобга - билим, ота-она ва устозлар кўмагида эришилади. Фохм-фаросат фақатгина ато этилади!
Дедим:
- Кишилар ботинан бир-бирлари билан нимада фарқланади?
Деди:
- Уч нарсада: дилда, тилда, амалда.
Дедим:
- Зоҳиран-чи?
Деди:
- Беш нарсада: ёш, ақл, вазн, бўй ва жинсда.
Дедим:
- Дўстликга нимани тиласам энг катта яхшилик тилаган бўламан?
Деди:
- Соғлиқ, Садоқат ва Саодатни!
Дедим:
- Дунёда инсон учун энг қўрқинчли нарса нима?
Деди:
- Халқ нафратига учраб, виждон азобида қолиш!
Дедим:
- Қачон инсонлар ўртасида ўзаро тотувлик, иноқлик юзага келади?
Деди:
- Қачонки уларнинг айтган сўзлари қалбларида ҳам уйғунликни пайдо қилса...
Дедим:
- Кўпчиликда мавжуд бўлган нуқсон нима?
Деди:
- Ўзининг ақллилигини бошқаларга кўрсатишга интилиш...
@Jaloliddinrumiyy🍃