bukhari.uz

@bukhariuz Yoqdi 0
Bu sizning kanalingizmi? Qo‘shimcha imkoniyatlardan foydalanish uchun egalikni tasdiqlang

Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказининг www.bukhari.uz сайтининг расмий канали
Мурожаат учун: @bukharicenteradmin (Сайт админи)
Kanal hududi va tili
O‘zbekiston, O‘zbek tili
Kategoriya
Ta’lim


Kanalning hududi
O‘zbekiston
Kanal tili
O‘zbek tili
Kategoriya
Ta’lim
Indeksga qo‘shilgan
17.05.2017 01:25
6 Dec 2019, 09:10 (52 kun oldin)
#Алломалар

ФАЗЛУЛЛОҲ АБУЛЛАЙСИЙ CАМАРҚАНДИЙ

Фазлуллоҳ Абуллайсий буюк фақиҳ Абу Лайс авлодидан бўлиб, унинг тўлиқ исми Хожа Жалолиддин Фазлуллоҳ Абулайсий (Фазлуллоҳ ибн Абдулвоҳид ибн Абулайс Самарқандий). Аллома Темурийлар даврида фаолият олиб борган машҳур кишилардан ҳисобланган. Алломанинг қачон туғилган санаси ҳақида аниқ маълумотлар йўқ. Тахминан 1470 йил атрофида вафот этган. Аллома фалсафа, фиқҳ ва араб тили борасида ўша пайтда Самарқанд олимларининг пешқадами ҳисобланган. Аллома ўша даврнинг энг машхур олимлари Али Қушчи, Саъдуддин Тафтазоний, Мирзо Улуғбек билан бирга мадрасаларда толиби илмларга дарс берган ва илмий тадқиқотлар олиб борган.

Алишер Навоийнинг Самарқанддаги ҳаёти ва ижоди ҳақида сўз кетганда, хусусан, Абуллайсийлар хонадонининг эътибори ва аҳамияти алоҳида таъкидланади. Чунки Навоийнинг ўзи ҳам асарларида бу хонадоннинг забардаст вакили Фазлуллоҳ Абуллайсийни, унинг фарзандлари Хожа Хованд Абуллайсий, Хожа Абулқосим Абуллайсийларни ниҳоятда ҳурмат билан эслайди. Алишер Навоий ўз асарларида эътироф этишича Самарқандда Муҳаммад Олим Самарқандий, Хожа Ҳусрав, Алои Шоший каби олимларнинг суҳбатидан ташқари кўпроқ вақтини Фазлуллоҳ Абуллайсий оиласида ва унинг мадрасасида ўтказган. Манбаларда қайд этилишича, Самарқанддаги ҳозирги Фақиҳ Абуллайс масжиди ҳудудида у зотнинг хоноқоҳ-мадрасаси бўлган. Буюк адиб ва давлат арбоби Алишер Навоий 1465-1469 йилларда шу ерда яшаб, мавлоно Фазлуллоҳ Абуллайсийдан тафсир, ҳадис, фиқҳ араб тили ва шериятдан дарс олган. Навоийнинг ўзи “Мажолис ан-нафоис”да, Хондамир ва Мирхонд асарларида ушбу маълумотларни келтирган. Бу маълумотлардан билиш мумкинки, устоз ва шогирд ўртасида жуда яқин муносабат бўлган. Кейинчалик Алишер Навоий устоз мени фарзандим дер эдилар, деб фахр билан эслайди. Унинг мадрасасида фақат Алишер Навоий эмас, балки Юсуф Андижоний, Юсуф Сафоий, Ҳаримий Қаландар , марвлик Нодир, хоразмлик Бақоий, қундузлик Муҳаммад Бадахший каби неча ўнлаб шогирдлари бўлган. Фазлуллоҳ Абуллайсийлар хонадонининг Шарқда шуҳратланиши фақиҳ Абуллайс ибн Муҳаммад ибн Иброҳим Самарқандийдан бошланган эди. Фазлуллоҳ Абуллайсий яшаган давр Ўрта Осиё халқларининг қадимий маданияти устига жаҳон маданий бойликларининг Самарқанд ҳамда Бухорода тўплаган вақтидурки, Фазлуллоҳ Абуллайс бу адабий-маданий хазиналаридан ўз даврига кўра тўла фойдалана олган киши бўлган.
давоми..

Яқинларингизга улашинг!👇 👇 👇
@bukhariuz каналига уланинг.